Banner Banner
Banner

Tiên lượng sống của ung thư giáp

Thông tin được bảo trợ bởi Hội Tim Mạch Việt Nam

Ung thư giáp là sự tăng trưởng tế bào ác tính ở tuyến giáp. Ung thư giáp thường phát triển dưới dạng một nhân giáp hơn là tuyến giáp to toàn bộ. Một chẩn đoán ung thư hầu như luôn gây quan ngại, lo lắng. 

Tuy nhiên, ung thư giáp là một trong những loại ung thư có tiên lượng tương đối tốt. Nhiều người được chẩn đoán sớm, điều trị đúng cách có thể có cuộc sống bình thường sau đó. 

Do vậy, việc hiểu biết về bệnh là điều cần thiết cho cả bản thân bệnh nhân và người thân. Bài viết này đi sâu vào các yếu tố khác nhau ảnh hưởng đến tiên lượng của ung thư giáp, các loại ung thư giáp khác nhau, các phương pháp điều trị hiện tại và những bước bạn có thể thực hiện để đảm bảo kết quả tốt nhất có thể.

 
Ung thư giáp phát triển dưới dạng một nhân giáp
Hình: Ung thư giáp phát triển dưới dạng một nhân giáp

 

Các yếu tố tiên lượng ung thư giáp

Các yếu tố tiên lượng ung thư giáp

 

 

 

Tiên lượng của ung thư giáp bị ảnh hưởng bởi sự kết hợp của nhiều yếu tố [1]. Một số thành tố chính bao gồm:

Loại ung thư giáp 

Có nhiều loại ung thư giáp khác nhau, như ung thư giáp dạng nhú, ung thư giáp dạng nang, ung thư giáp dạng tủy và ung thư giáp không biệt hóa. Mỗi loại có mức độ ác tính (độ xâm lấn, di căn) và mức độ đáp ứng điều trị khác nhau. Ung thư giáp dạng nhú là loại phổ biến nhất và cũng may mắn là loại có tiên lượng tốt nhất [2].

Giai đoạn của ung thư 

Giai đoạn giúp xác định ung thư đã lan rộng tới đâu. Cũng giống các loại ung thư khác, ung thư giáp ở giai đoạn sớm thường có tiên lượng tốt hơn so với các trường hợp ở giai đoạn tiến triển, đồng nghĩa khả năng chữa khỏi cao hơn.

Kích thước u 

Kích thước của u khi chẩn đoán có thể ảnh hưởng đến tiên lượng. Các u nhỏ thường có tiên lượng tốt hơn. Tuy nhiên, cần biết rằng ung thư giáp phát triển dưới dạng nhân giáp, do đó kích thước vốn không quá to.

Có di căn hạch hay di căn xa hay chưa 

Sự lan rộng của ung thư tới các hạch gần kề hoặc phổi, xương có thể ảnh hưởng đến tiên lượng, vì khi đã di căn thì khả năng chữa khỏi thấp hơn.

Tuổi 

Bệnh nhân trẻ thường có tiên lượng tốt hơn so với những người lớn tuổi. Đặc biệt, người trẻ dưới 45 tuổi có tiên lượng sống khá tốt [1].

Giới tính 

Mặc dù ung thư giáp thường xảy ra phổ biến ở phụ nữ hơn nhưng chính phụ nữ lại có tỉ lệ sống còn cao hơn nam giới [1].

Phân loại mô học 

Khi lấy mẫu mô u làm xét nghiệm, bác sĩ có thể chẩn đoán xem các tế bào ung thư này có giống với tế bào lành hay không. Khi sự khác biệt càng lớn thì nghĩa là tế bào ung thư càng phát triển khác hẳn với tế bào lành, và mức độ ác càng tăng.

Đột biến gen

Một số khối u có thể chứa đột biến gene và làm thay đổi tiên lượng bệnh.

 

Tiên lượng bệnh của các loại ung thư giáp khác nhau 

Trong một nghiên cứu, người mắc ung thư giáp dạng nhú (loại phổ biến nhất) có thời gian sống thêm trung bình là 223 tháng (hơn 18 năm). Điều này đồng nghĩa rằng nếu phát hiện bệnh ở lứa tuổi trung niên và được điều trị khỏi, bạn có thời gian sống thêm gần tương tự như người bình thường khỏe mạnh. 

Thời gian sống thêm với ung thư giáp dạng nang là 161 tháng, ung thư tuyến giáp dạng tủy là 179 tháng. Hai dạng cuối ít phổ biến nhưng tương đối ác tính cao là ung thư giáp không biệt hóa (thời gian sống thêm trung bình 22 tháng) và một số dạng hiếm gặp khác (thời gian sống thêm trung bình 8 tháng) [3]. 

Tuy vậy, dù thuộc loại nào nhưng nếu phát hiện sớm ở giai đoạn đầu, hầu như tất cả bệnh nhân đều có khả năng sống thêm ít nhất 5 năm. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tầm soát phát hiện bệnh sớm và điều trị đúng cách.

 

Các phương pháp điều trị ung thư giáp hiện tại

Các phương pháp điều trị ung thư giáp hiện tại

 

Ngoài bản chất ban đầu của khối u, những lựa chọn điều trị cũng đóng phần quan trọng để quyết định tiên lượng bệnh. Những hướng phổ biến hiện nay là phẫu thuật, uống iod phóng xạ, xạ trị và liệu pháp trúng đích. Sự thành công của các điều trị này phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn ung thư và sự đáp ứng riêng biệt của mỗi người.

Phẫu thuật 

Có nhiều loại phẫu thuật tuyến giáp, trong đó cắt toàn bộ là phương pháp điều trị triệt để nhất, giảm tối đa khả năng còn sót mô ung thư và tái phát. Một số trường hợp nhất định có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ cắt một thùy hay cắt bán phần tuyến giáp. Sau phẫu thuật, bạn đươc chỉ định uống hormone giáp với hai mục đích: bổ sung cho lượng hormone giáp bị thiếu vì tuyến giáp đã bị cắt mất và hạn chế nguy cơ tái phát.

Iod phóng xạ 

Biện pháp này có thể giúp tiêu diệt những tế bào u còn sót lại sau phẫu thuật. Iod phóng xạ đặc biệt có hiệu quả với những loại ung thư có khẳ năng bắt giữ iod tốt

Xạ trị và hóa trị 

Thường xạ trị hoặc hóa trị ít có chỉ định trong ung thư giáp. Chúng chỉ được cân nhắc trong các tình huống ung thư tiến triển lan rộng xung quanh và di căn xa.

Liệu pháp đích

Nếu tìm ra ung thư giáp có liên quan với một đột biến gene nhất định, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp đích phù hợp, tác động trên chính đột biến gene đó.

 

Các bước mà bạn có thể thực hiện điều trị ung thư giáp

Ngoài bản chất ban đầu của khối u, những lựa chọn điều trị cũng đóng phần quan trọng để quyết định tiên lượng bệnh. Những hướng phổ biến hiện nay là phẫu thuật, uống iod phóng xạ, xạ trị và liệu pháp trúng đích. Sự thành công của các điều trị này phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn ung thư và sự đáp ứng riêng biệt của mỗi người. Phẫu thuật  Có nhiều loại phẫu thuật tuyến giáp, trong đó cắt toàn bộ là phương pháp điều trị triệt để nhất, giảm tối đa khả năng còn sót mô ung thư và tái phát. Một số trường hợp nhất định có thể được bác sĩ cân nhắc chỉ cắt một thùy hay cắt bán phần tuyến giáp. Sau phẫu thuật, bạn đươc chỉ định uống hormone giáp với hai mục đích: bổ sung cho lượng hormone giáp bị thiếu vì tuyến giáp đã bị cắt mất và hạn chế nguy cơ tái phát. Iod phóng xạ  Biện pháp này có thể giúp tiêu diệt những tế bào u còn sót lại sau phẫu thuật. Iod phóng xạ đặc biệt có hiệu quả với những loại ung thư có khẳ năng bắt giữ iod tốt Xạ trị và hóa trị  Thường xạ trị hoặc hóa trị ít có chỉ định trong ung thư giáp. Chúng chỉ được cân nhắc trong các tình huống ung thư tiến triển lan rộng xung quanh và di căn xa. Liệu pháp đích Nếu tìm ra ung thư giáp có liên quan với một đột biến gene nhất định, bác sĩ có thể chỉ định liệu pháp đích phù hợp, tác động trên chính đột biến gene đó. Các bước mà bạn có thể thực hiện điều trị ung thư giáp

 

Mặc dù tiên lượng ung thư giáp chủ yếu phụ thuộc bản chất bệnh và quá trình điều trị đến từ bác sĩ nhưng có một số hành động mà bạn có thể thực hiện để quá trình điều trị trở nên tích cực hơn:

Tìm hiểu thông tin đầy đủ

Tự giáo dục bản thân về kiến thức ung thư, các phương pháp điều trị cũng như tác dụng phụ có thể có. Những thông tin này sẽ giúp bạn tự tin hơn trong quá trình đưa ra quyết định điều trị.

Tuân thủ phác đồ điều trị 

Tuân theo hướng dẫn của bác sĩ về điều trị và theo dõi.

Duy trì lối sống lành mạnh 

Quá trình điều trị ung thư cần một sức khỏe tổng thể đủ để đảm bảo cho cơ thể vượt qua bệnh. Hãy cố gắng duy trì lối sống lành mạnh với chế độ ăn cân bằng, hoạt động thể lực, quản lý stress và giấc ngủ. Không cần kiêng khem đặc biệt, ngoại trừ giai đoạn điều trị với iod phóng xạ có thể cần hạn chế ăn thực phẩm giàu iod trong một thời gian ngắn.

Tìm kiếm sự hỗ trợ về mặt tâm lý 

Đối đầu với một chẩn đoán ung thư có thể là thách thức tâm lý với hầu hết mọi người. Hãy trò chuyện với bạn bè, gia đình, các nhóm hỗ trợ hay chính bác sĩ điều trị.

Tóm lại, hiểu về tiên lượng ung thư giáp giúp bạn có cái nhìn khách quan và lạc quan về khả năng vượt qua được bệnh. Trong khi tiên lượng bệnh phụ thuộc vào bản chất khối u và quá trình điều trị, sự tham gia tích cực của bạn vào sự ra quyết định, thay đổi lối sống cũng đóng góp không nhỏ vào việc cải thiện tiên lượng bệnh.

 

Tài liệu tham khảo 

  1.  Passler C, Scheuba C, Prager G, et al. Prognostic factors of papillary and follicular thyroid cancer: differences in an iodine-replete endemic goiter region. Endocr Relat Cancer. 2004;11(1):131-139. doi:10.1677/erc.0.0110131
  2.  Haugen BR, Alexander EK, Bible KC, et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer: The American Thyroid Association Guidelines Task Force on Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid. 2016;26(1):1-133. doi:10.1089/thy.2015.0020
  3.  Makazlieva T, Vaskova O, Stojanoski S, Nevena M, Miladinova D, Stefanovska VV. Prognostic factors in thyroid carcinomas: a 17-year outcome study. Arch Endocrinol Metab. 2020;64(1):30-37. doi:10.20945/2359-3997000000175
  4.  Faugeras L, Pirson AS, Donckier J, et al. Refractory thyroid carcinoma: which systemic treatment to use?. Ther Adv Med Oncol. 2018;10:1758834017752853. Published 2018 Jan 23. doi:10.1177/1758834017752853

 

VN_GM_THY_238;exp:30/7/2025

Copyrights © 2024 Không Một Mình - Sẻ chia lo âu, vững tâm vui sống. All rights reserved.

Tiên lượng sống của ung thư giáp

Tiên lượng sống của ung thư giáp